على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
47
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بدان به شخص و يا شيئى حاضر و نزديك اشاره مىنمايند . ج : آنها و آنان . آن ( n ) پ . ضمير . منفصل است و بيشتر به شيئى و گاه به شخص اشاره مىشود . ج : آنها و آنان . آن ( n ) پ . يكى از حروف اسمى كه چون در آخر اسم درآيد صورت جمعى به آن مىدهد مانند مردم و مردمان و خردمند و خردمندان . و نيز اين حرف را چون در آخر امر حاضر درآورند صفت فاعلى بنا مىگردد مثل خندان و گريان . آن ( n ) ا . پ . چاشنى . و عقل . و شراب . و تشخص و تعين و شخصيت . و كيفيت معنوى در حسن خوبان كه بتقرير در نيايد . و جمال و حسن . آن ( n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وقت و هنگام . آناء ( na ' ) ع . ج انى ( an ) و ( en ) و انو و نوى و آنو آناء الليل : ساعات شب . آنات ( n t ) ع . ج آن يعنى اوقات . آناس ( n s ) ع . ج انسان . آناف ( n f ) ع . ج انف . آنام ( n m ) ج ا . ع . انام و همهء مخلوق روى زمين . و يا جن و انس . آنان ( n n ) پ . ج آن ضمير و يا آن اشاره . و بمعنى ان كسان . آنة ( nnat ) ع . بز . و كنيز . و ماله آنة و لا حانة : نيست او را نه بزى و نه ناقهاى . و يا نيست او را نه كنيزى و نه ناقهاى . آنت ! ( nt ) پ . كلمهء تحسين بمعنى زهى و خهخه . و نيز بمعنى آنت . كه مركب از آن وات باشد . آنتىپيرين ( nti - pirin ) ا . پ - مأخوذ از يونانى يعنى ضد آتش يكى از داروهاى تازه كه دانشمندان فرنگ اختراع كردهاند و در رفع تب مؤثر است . آنتى فبرين ( nti - febrin ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى يعنى ضد تب - از داروهاى تازه كه در رفع تب استعمال مىكنند ولى بايد به حكم طبيب باشد و بدون اجازهء طبيب حاذق هرگز نبايد استعمال شود زيرا اگر بىمورد استعمال گردد مورث بسى خطر خواهد بود . آنتيل ( ntil ) ا . پ . جزائر آنتيل جزائرى را گويند كه ما بين امريكاى شمالى و امريكاى جنوبى واقع شده و بر دو قسم است : جزائر آنتيل كوچك و جزائر آنتيل بزرگ و جمعيت آنها از همه جهت 000 ، 400 ، 8 نفر است و جزائر آنتيل بزرگ عبارتست از كوبا و ژامائيك و هائيتى و پرتوريگو و عمدهء جزائر كوچك عبارتست از : بارباد و گوادلوپ و مارتينيك و دزيراد و مارى و كالانت و تاباگو و سنت لوسى و ترينيته و سنت مارتن و گرناد . درياى آنتيل كه درياى كارائيب نيز ناميده مىشود در ميان دو امريكا واقع شده است . آنج ( naj ) ا . پ . داروئى كه زعرور گويند . و نيز ازگيل . آنجا ( n - j ) پ . كلمهء اشاره و مركب از صفت تعيينى آن و كلمهء جا كه بمعنى محل و مكان باشد يعنى آن جاى معين . آنجا كه ( n - j - ke ) پ . كلمهء اشاره يعنى محلى كه . آنچنان ( n - cen n ) م ف . پ . به اين طريق و به اين نحو و به اين روش . آنچه ( n - ce ) ص . پ . همانى كه . آنح ( neh ) ص . ع . مردى كه چون چيزى از او خواهند بواسطهء بخل تنحنح كند و بسيار خنده كند . و دم برآرنده از تا سه و جز آن . آنحة ( nehat ) ا . پ . زن كوتاه قد . آنحة ( nehat ) ص . ع . مؤنث آنح . آند ( nd ) ا خ . پ . باصطلاح جغرافيا سلسلهء جبال عظيمى را گويند كه در طول طرف غربى امريكاى جنوبى واقع شده است . آنداو ( nd v ) ا . پ . ساروج و گچ . آن دم ( ndam ) م ف . پ . در آن زمان و در آن لحظه . آندون ( ndun ) م ف . پ . آن زمان و آن وقت . و آنجا و چنين . و بدين وجه . آن را ( n - r ) پ . كلمهء اشاره بمعنى آن . و به آن . و به او . آنرو ( n - ru ) م ف . پ . طرف مقابل و آن روى آب : آن طرف دريا . آن زمان ( n - zam n ) م ف . پ . آنوقت و آن هنگام و آن لحظه . آنس ( nes ) ص . ع . انس گيرنده و خو گيرنده . آنس ( nas ) ص . ع . خوگيرندهتر و انس گيرندهتر . آنستان ( nest n ) ا . پ . جاى چيزهاى موجود . آنسة ( nesat ) ص . ع . جارية آنسة دختر خوشنفس . آنسته ( naste ) و ( neste ) ا . پ . بيخ گياهى خوشبو كه بتازى سعد گويند . و نيز گياهى خوشبو كه مردم طهران رشكك نامند . آنسو ( n - su ) م ف . پ . آن طرف و آن كنار . و بكنار آن . و بكنار ديگر و به طرف ديگر . آنسيكلوپدى ( nsiklopedi ) ا . پ . مأخوذ از يونانى كتابى را گويند كه در آن از همهء فنون حكمت و علوم گفتگو مىكند . و به عربى دائرة المعارف و به فارسى فرنود سار گويند . آن طرف ( n - taraf ) م ف . پ . قدرى دور تر . آنف ( nof ) ع . ج انف .